• ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΟΛΛΙΑΚΟΥ// συνεντεύξεις

    • 15.02.00

      Ο “Φόβος”, το “Μαγείο” και ο νόστος

      (Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή)

      Δύο σύγχρονες Ελληνίδες συγγραφείς που ζουν στο εξωτερικό, επιστρέφουν με τα βιβλία τους

      Τα βιβλία δύο σύγχρονων Ελληνίδων συγγραφέων – η μία πρωτοεμφανιζόμενη – δεν είναι είδηση, ανάμεσα στα δεκάδες που κυκλοφορούν. Όταν όμως ζουν – και οι δύο – για χρόνια εκτός Ελλάδος, πώς και γιατί επιστρέφουν μέσω της γραφής στη χώρα τους; Σε ποιο βαθμό επιδρά η νοσταλγία και σε ποιο η ζωή στη νέα πατρίδα; Γι’ αυτά τα θέματα συζητήσαμε με την Ειρήνη Σπανίδου, το δεύτερο μυθιστόρημα της οποίας “Φόβος” κυκλοφορεί από τις εκδόσεις “Ωκεανίδα” και την πρωτοεμφανιζόμενη Δήμητρα Κολλιάκου (το μυθιστόρημά της “Το μαγείο” κυκλοφορεί από την “Εστία”).

      Εντυπώσεις

      Η Ειρήνη Σπανίδου ζει από το 1964 στην Αμερική και διδάσκει λογοτεχνική γραφή στο πανεπιστήμιο. Το πρώτο της βιβλίο “Το φίδι του Θεού” κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις “Κέδρος”. Γράφει στα αγγλικά. “Στην αρχή έγραφα ελληνικά. Διαμόρφωσα όμως τον τρόπο σκέψης μου και τις εμπειρίες εδώ. Ήμουν αναγκασμένη να σκέπτομαι αγγλικά για να μάθω την κουλτούρα στην οποία ζούσα και εκφραζόμουν. Στην αρχή η θεματολογία ήταν αμερικανική. Αρκετά χρόνια μετά, άρχισα να σκέπτομαι τις παιδικές μου εμπειρίες. Ίσως γιατί γύρω στα 40 κοιτάζει κανείς τι τον κρατάει πίσω. Κι όταν το καταλάβει απελευθερώνεται”. Με φόντο τη Θεσσαλονίκη του ’60 και τις επιθέσεις του δράκου του Σειχ-Σου, δύο κορίτσια κάνουν τα πρώτα βήματα από την εφηβεία στην ωριμότητα στο “Φόβο”.

      Ο αναγνώστης του “Φόβου” δύσκολα θα καταλάβει ότι η συγγραφέας του ζει μόνιμα εκτός Ελλάδος. “Η εντύπωση που έχω για την Ελλάδα εκείνων των χρόνων δεν έχει νοθευτεί. Όσοι ζουν μόνιμα στην Ελλάδα βιώνουν τις ξένες επιδράσεις και τις αφομοιώνουν. Σε μένα, που επιστρέφω κάθε τόσο, φαίνονται καθαρά τα νέα στοιχεία που ενσωματώνει η ελληνική πραγματικότητα.”

      Πιο κοντά η Δήμητρα Κολλιάκου· η Αγγλία, όπου ζει από το 1990 και διδάσκει Γλωσσολογία στο πανεπιστήμιο του Νιουκάστλ. “Το πρώτο βιβλίο κάποιου είναι συνήθως βιβλίο ενηλικίωσης”, λέει για το ότι οι ήρωές της ψάχνουν στιγμές της εφηβικής τους ηλικίας. Η ίδια έφυγε από την Ελλάδα στα 22 της.  Είχε επιχειρήσει κι άλλες φορές να ξεκινήσει μυθιστόρημα: Αυτή τη φορά ολοκληρώθηκε, γράφτηκε στα ελληνικά, κι ήταν αυτός ένας τρόπος επαφής της με την Ελλάδα. Το θέμα του είναι ένα συνεχές παιχνίδι με το παρελθόν και το παρόν, επαναπροσεγγίζοντας τις στιγμές που ένας νέος άνθρωπος έρχεται σ’ επαφή με πράγματα σοβαρότερα από το παιχνίδι, χωρίς όμως να ξεχνάει τους κανόνες του παιχνιδιού. Λέει με συγκίνηση ότι αποσπάσματα από “Το μαγείο” είχε διαβάσει ο Σπύρος Τσακνιάς και “ήταν ενισχυτικός”.

      “Μετά τη γνώμη κάποιων πρώτων αναγνωστών τόλμησα να το δημοσιεύσω. Ένα από τα θέματα που με απασχολούν είναι το θέμα της ταυτότητας και της ξενιτειάς, στοιχείο που συνδέεται και με την προσωπική μου ζωή και απασχολεί και το βιβλίο. Βιώνω μια ξενιτειά που όμως τη βίωνα και όταν ζούσα στην Ελλάδα. Αβεβαιότητα που περνάει και στην ηρωίδα του βιβλίου στο τέλος του. Δεν είναι τυχαίο επίσης και το όνομα “Ξένια” σε μια από τις ηρωίδες, που παραπέμπει στην ξένη, αλλά και σ’ αυτήν που δεν την ξενίζει τίποτα”.

      Όλγα Σελλά

      15.02.2000

      Επιστροφή