• ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΟΛΛΙΑΚΟΥ// κριτικές

    • 24.10.09

      Ο άντρας “τρώει πόρτα”

      (Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα τα Νέα)

      Ύστερα από το βραβευμένο μυθιστόρημά της “Θερμοκρασία δωματίου¨, η συγγραφέας αφήνει τις ηρωίδες της, μόνες, στο μπουντουάρ με τους παραμορφωτικούς καθρέφτες.

      Η Δήμητρα Κολλιάκου ανήκει στο σπάνιο είδος των συγγραφέων που δεν σκίζονται να “φτιάξουν” το κοινό τους και μετά αν εγκλωβιστούν στην ίδια πάντοτε κουβεντούλα μαζί του. Οι τέσσερις καινούριες νουβέλες της εγείρουν απαιτήσεις από την πρώτη κιόλας αράδα. Απαιτήσεις από την ίδια τη συγγραφέα να υποστηρίξει τις αφηγηματικές της ευρεσιτεχνίες και να δείξει με σαφήνεια το θέμα της, απαιτήσεις από τον αναγνώστη να μπει σε ένα δύσκολο κείμενο και να βγει από εκεί μέσα ευχαριστημένος. Απαιτήσεις, κυρίως, από τους λογοτεχνικούς ήρωες να υπάρξουν και μετά θάνατον, μετά δηλαδή από την υπνωτιστική συνηγορία της ανάγνωσης. Ως προς αυτό το τελευταίο η Δήμητρα Κολλιάκου είναι κυριολεκτικά “άπαιχτη”. Ακόμη κι όταν παρασύρεται σε λογοπαίγνια, ακόμη κι όταν αφήνεται στην αυτοαναφορικότητα, οι ήρωές της, συγγραφείς, μεταπτυχιακοί, λέκτορες και ακαδημαϊκοί “γυρολόγοι” άνευ χαρτοφυλακίου, τα καταφέρνουν σχεδόν πάντοτε να μας εμπλέξουν στα δικά τους και να βρουν το κουμπί μας.

      Καλύτερα από όλους τα καταφέρνει η Έλλη, η ηρωίδα της δεύτερης νουβέλας “Λώρος” η οποία πάει να γεννήσει χωρίς να ειδοποιήσει τον σύντροφό της και τους λοιπούς συγγενείς, παρέα με μια εγκυμονούσα λεσβία που τη γνώρισε στα μαθήματα ανώδυνου τοκετού. Το αρσενικό “τρώει πόρτα” σε όλες τις ιστορίες του βιβλίου όχι όμως χωρίς να του δοθεί μια δεύτερη ευκαιρία όπως συμβαίνει επί παραδείγματι στην τελευταία νουβέλα “Η αρρώστια των βουνών” όπου η ηρωίδα αποφασίζει να ενδώσει στις μανίες του συντρόφου της: το ταξίδι στην Ινδία, με τις δυο βδομάδες τρέκινγκ, ήταν η τελευταία ευκαιρία που ένιωθε διατεθειμένη να του δώσει. Ή θ’ αποφάσιζε πως αυτός ήταν, να μην τα σκαλίζει άλλο και θα πίεζε για παιδί, ή θα τον χώριζε”. Το γυναικείο βιολογικό ρολόι μετράει ανάποδα τον χρόνο του ζευγαριού και στη δεύτερη νουβέλα “Η θλίψη είναι σουηδική”. Ένας λόγος παραπάνω που εδώ οι σχέσεις είναι ήδη σημαδεμένες από τον θάνατο νεογνού, την ανδρική κατάθλιψη και την αναστολή της ερωτικής επιθυμίας απ’ αόριστον. Έτσι, οι κοινές διακοπές δυο ζευγαριών με τα παιδιά τους θα καταλήξουν σε πραγματικό ολοκαύτωμα. Οι ματαιωμένες επιθυμίες όμως δεν καίγονται, απλώς αλλάζουν μορφή: “Έγιναν όλα στάχτη, είναι η μόνη επιζώσα. Τώρα θα κάνει μια καινούρια αρχή. Τι φταίει αυτή αν είναι η μόνη επιζώσα; Κι ούτε μπορεί να τις φρενάρει τέτοιες σκέψεις”.

      Στον καθρέφτη

      Η συμπεριφορά των ηρωίδων της Δήμητρας Κολλιάκου δεν είναι πάντως σκέτα ορμονοεξαρτώμενη. Απεναντίας. Σε κάθε παράγραφο, σε κάθε φράση τα ψυχικά τους κίνητρα διευρύνονται και πάνε πολύ πιο μακριά από τον χιλιοειπωμένο πόλεμο των φύλων και την αγωνία να μην μας παρερμηνεύσει ο “άλλος”. Η εισαγωγή στο πραγματικό θέμα του βιβλίου – που δεν μπορεί να είναι άλλο από την επιθυμία για αυθεντικότητα- τίθεται με τον καλύτερο τρόπο στην πρώτη νουβέλα της συλλογής “Νούφαρο”. Εδώ ένας ψιλοανεπιθύμητος μουσαφίρης, παλιό αμόρε της ηρωίδας, προσπαθεί να υποθέσει τα κίνητρα της γυναίκας που τον καλεί σπίτι της για να του στρώσει τελικά… στον καναπέ. Ο φίλος μας θα πνίξει τα αισθήματα ματαίωσης παραβιάζοντας το προσωπικό ημερολόγιο της παλιάς του φίλης. Οι αλήθειες όμως δεν είναι για να γράφονται διότι, όπως συμπεραίνει η συγγραφέας, “κι αν κάτσουμε να τις επινοήσουμε, δεν ερχόμαστε πιο κοντά στον πραγματικό αναγνώστη, αλλά μάλλον στο είδωλο του ίδιου μας του εαυτού”. Ψέματα;

      Ρούλα Γεωργακοπούλου

      24.10.2009

      Επιστροφή